[Review] [30.12.12] ‘Viết và đọc tiểu thuyết’ với Nhất Linh – Hãy đọc nếu bạn muốn hiểu ‘văn’ nghĩa là gì.

Vâng, sự thật thì cái tit nghe có vẻ rất giật gân đấy, hoành tráng đấy, nhưng chung quy lại thì bạn viết cái review cũng chỉ là để thỏa mãn niềm vui cực kì to lớn của bạn khi cuối cùng cũng đã rước được ẻm nó về xDDDDDDD *blap blap blap*

.

.

Công lao bao ngày vật vã của bạn đới. ;____; Nói ra thực xấu hổ, bạn là không có điều kiện nên mới phải cực chẳng đã đi sớt cái hình này từ trên mạng về. Chứ bạn là bạn muốn chụp lại cái quyển của bạn. Con yêu của bạn đó ahhhhh :”>

.

Thôi đã mang tiếng là review thì bạn cũng nên viết vài dòng, chứ tình trạng hiện tại của bạn đang rất là điên loạn, có gì mong thứ lỗi.

.

Xin trích lại lời nói đầu của quyển “Viết và đọc tiểu thuyết” như sau:

.

Mấy lời nói đầu

Ðây là một cuốn sách viết để bất cứ người nào cũng có thể hiểu được miễn là biết đọc chữ Quốc ngữ. Vì vậy tôi cố tránh dùng những từ khó hiểu, những câu ý nghĩa tối tăm.

Đây không phải là một cuốn sách bàn luận khô khan chỉ dành riêng cho một số người ít ỏi, có học thức cao, và quen thuộc với những danh từ triết lý.

Sở dĩ tôi viết cuốn Viết và đọc tiểu thuyết này là vì tôi tin tưởng một cách rất chắc chắn rằng:

  1. Bất kỳ ai biết chữ Quốc ngữ, cho dẫu người đó viết văn sai mẹo hay không có học thức cao rộng, cũng có thể viết ra những tiểu thuyết có giá trị. Cái chính là cần có khiếu riêng, cái khiếu ấy có thể có ở bất cứ giới nào, người làm thợ hay người làm ruộng, nhưng xưa nay không nảy nở ra được chỉ vì cái thành kiến trưởng giả cho văn nghệ tiểu thuyết là một thứ cao siêu dành riêng cho một hạng người.
  2. Phần đông người viết tiểu thuyết (nổi tiếng hay vô danh) có những quan niệm sai lầm làm cho họ đi vào những con đường chật hẹp hoặc lạc hướng nên văn nghệ của nước nhà vì thế mà sút kém.

Sau gần bốn mươi năm kinh nghiệm viết tiểu thuyết, trải qua bao nhiêu phen lầm lỗi và tìm tòi, tôi tự thấy cái trách nhiệm giúp đỡ một phần nào vào sự cố gắng của hàng nghìn hàng vạn các anh chị em có chí muốn tiến trên đường văn nghệ. Cuốn sách này không thể làm cho bất kỳ ai cũng thành văn sĩ một cách dễ dàng, nhưng – tôi mong thế – sẽ giúp đỡ:

  1. Những người mới bước chân vào làng văn khỏi bỡ ngỡ, mất công tìm kiếm và mất rất nhiều thì giờ vì bước lầm đường.
  2. Một số người đã có nhiều tác phẩm, suy xét lại về lối viết của mình và tìm ra con đường mới hợp với tài năng của mình hơn.
  3. Những thiên năng ở những người ít học bị cái hàng rào thành kiến bấy lâu ngăn cản, được thoát ra ngoài để giúp cho nền văn hoá nước nhà thêm phong phú (chỉ có những người thợ, người dân quê mới dễ viết tiểu thuyết về đời sống của họ).

Đó là đối với những người viết tiểu thuyết, còn đối với độc giả tôi cũng tin rằng:

Trình độ độc giả cao thì nền văn hoá cũng cao. Độc giả sáng suốt, có quan niệm đúng về nghệ thuật sẽ giúp đỡ rất nhiều cho những tài năng chân chính, và sẽ có thêm nhiều thú thanh cao mà trước kia không được hưởng vì không biết đến.

Tuy chỉ là độc giả nhưng cũng cần đọc đoạn nói về cách viết tiểu thuyết để có sự nhận chân về nghệ thuật.

Cuốn sách này lại có thể giúp ích cho các học sinh khi học văn và khi viết văn.

Xin nhớ là cuốn sách này tôi chỉ viết về tiểu thuyết thôi chứ không nói đến các loại văn khác như loại thơ, nghị luận, phê bình, giáo khoa v.v… hoàn toàn khác hẳn tiểu thuyết (cũng như văn của ông Phạm Quỳnh, ông Trần Trọng Kim, ông Phan Văn Hùm khác hẳn văn tiểu thuyết). Nếu trong bài khảo luận này có dùng đến những chữ “văn”, “văn sĩ”, “văn nghệ”, “sách” v.v.. cũng chỉ là nói về văn hoặc sách tiểu thuyết thôi.

Cũng có nhiều khi tôi trích làm thí dụ một câu của nhà văn này mà không trích của nhà văn khác, đó không phải là vì thiên vị mà chỉ vì trong hiện tình không kiếm được sách để trích ra.

Cũng có khi tôi trích trong những truyện của tôi (có lẫn cả chê khen), đó cũng chỉ vì những cái dở, cái hay ấy nó dễ đến ngay trong ý nghĩ khi tôi muốn lấy một thí dụ thích hợp mà không kịp tìm thấy ở trong truyện của các nhà văn khác.

Tác giả

.

Có thể nói, bản thân tôi bắt đầu sự nghiệp viết lách được hơn năm, cũng chẳng dám tự tin hay khoe khoang mình có tài cán gì. Nhưng tin tôi đi, bạn là một author, một người đam mê văn chương và yêu cái đẹp, và bạn nên đọc cuốn sách này. Chính nó đã hoàn thiện cho tôi rất nhiều trong cách viết, cũng như quan niệm và thái độ làm việc đối với nó.

.

“Viết và đọc tiểu thuyết” – Đó chỉ là những ý kiến cá nhân của Nhất Linh dựa trên kinh nghiệm viết văn của ông, đương nhiên sẽ không tránh khỏi những sai sót hay ý kiến trái chiều. Nhưng đối với tôi, qua từng trang sách của ông, tôi đã tự cho mình một khái niệm về ‘văn’. Một khái niệm, cho riêng mình tôi, và có lẽ cũng chỉ đúng với bản thân tôi.

.

Cuốn sách này, có thể nói giống như một cuốn cẩm nang/kinh nghiệm dành cho những người đã, đang, và sẽ có ý định viết tiểu thuyết. Trong đó có rất nhiều câu tôi cực kì tâm đắc. Bản thân tôi trong quá trình rèn luyện và hoàn thiện hơn nữa khả năng viết lách của mình, thỉnh thoảng vẫn giở lại nó để đọc. Bạn sẽ thấy rất nhiều điểu bổ ích và cần thiết. Cuốn sách này chia làm 3 phần. Trong đó có Phần thứ nhất – Nói chung về tiểu thuyết ; Phần thứ hai – Viết tiểu thuyết; Phần thứ ba – Đọc tiểu thuyết.

.

Trong 3 phần, thì như một điều tất yếu, phần 2 là phần mà bản thân tôi tâm đắc nhất và nó cũng cho tôi nhiều kinh nghiệm thực tế trong việc viết lách nhất. Đương nhiên, phần 1 và phần 3 cũng hay không kém. Đặc biệt, tôi cảm thấy lý lẽ và lời văn ở phần 1 có gì đó rất sắc sảo, và tôi thích điều đó. Ở phần 1 có một vấn đề mà bấy lâu nay tôi vẫn luôn để tâm, nay đọc được những dòng đó của Nhất Linh, coi như cũng thỏa mãn một phần trong tôi, chính là Vấn đề “nghệ thuật vì nghệ thuật và nghệ thuật vì nhân sinh”. Vâng, tôi chẳng có tài cao đức rộng gì, cùng lắm chỉ là một kẻ nông cạn trong thế giới văn chương muôn hình vạn trạng, nên xin phép được trích ra đây quan niệm của Nhất Linh về vấn đề này. Thực, nếu có thể, thì tôi rất muốn gặp Nhất Linh, để bày tỏ lòng kính yêu đối với ông – người đã viết ra những câu chữ rất đẹp dưới đây:

.

Có ba phái:

1. Phái thứ nhất chủ trương “Vẽ để mà vẽ, hát để mà hát, viết để mà viết” (Văn học khảo luận trang 38). Vẽ, hát, viết, là nghệ thuật . Vì thế nên gọi “nghệ thuật vì nghệ thuật”.

2. Phái thứ hai chủ trương nghệ thuật có liên can đến đời sống của người ta. Vì thế nên gọi “nghệ thuật vì nhân sinh“.

3. Phái thứ ba cũng chủ trương “nghệ thuật vì nhân sinh” nhưng lại cho là nghệ thuật phải có ích cho đời người (theo nghĩa thông thường của chữ ích lợi). Nói nôm na là nghệ thuật sẽ có ích như vẽ quảng cáo để hàng bán chạy, nghệ thuật tiểu thuyết chỉ quảng cáo cái này, tán tụng cái kia, nêu lên một gương luân lý, tìm cách giải quyết một việc gì.

(Vì đây là cuốn sách nói riêng về tiểu thuyết nên tác giả chỉ chú ý đến nghệ thuật tiểu thuyết).

Trước hết nói đến phái thứ nhất. Họ chủ trương: viết để mà viết, nghĩa là lúc viết họ không nghĩ đến ai cả; họ viết vì họ thích viết không cần đem xuất bản cho người đời xem. Một cuốn sách viết, để nằm mãi trong tủ thì (ngoài người viết nó ra) có cũng như là không có đối với nhân loại cũng như một cuốn đã đem đốt đi, hay chưa từng viết ra bao giờ – nhưng người ấy đã viết lên giấy, đã có cái vui của sự sáng tác thì ít ra cuốn sách đó cũng đã có ích cho một người; nghệ thuật cũng vì nhân sinh rồi… nhân sinh của một người!

Vậy không thể có nghệ thuật vì nghệ thuật.

Thực ra thì phái này nêu lên khẩu hiệu “nghệ thuật vì nghệ thuật” là để chống lại cái thói thường viết văn xu nịnh đời, chiều theo thị hiếu độc giả, để kiếm tiền. Cho nên câu nghệ thuật vì nghệ thuật của họ chỉ có nghĩa là: viết chỉ cốt cho hay đã, đừng để những cái ở ngoài nó lung lạc mình. Vậy thì họ vẫn viết vì người đời, vì nhân sinh nhưng phải chú ý đến nghệ thuật trước hết nghĩa là chính ra họ cũng ở trong phái nghệ thuật vì nhân sinh.

Bây giờ nói đến nghệ thuật vì nhân sinh.

Những “vì nhân sinh” là thế nào? Vì nhân sinh như phái thứ hai hay phái thứ ba? Riêng đối với tiểu thuyết, vấn đề này thật là gay go (đối với văn khảo cứu, luân lý, viết lịch sử v.v… vấn đề này dễ giải quyết hơn)

Đây mới thực là vấn đề rất quan trọng, làm thắc mắc các văn sĩ trong nước và hàng mấy chục vạn độc giả trong 30 năm nay.

Văn nghệ (mà nhất là văn nghệ tiểu thuyết) phong phú hay nghèo nàn, cao siêu hay thấp kém là do sự hiểu đúng hay không đúng vấn đề này.

Nếu nghệ thuật đã vì nhân sinh thì ta phải tính xem những cuốn tiểu thuyết nào đã lợi ích (theo nghĩa rộng đã nói ở trên kia) nhiều nhất cho nhân loại (không kể thời gian và không gian) nghĩa là ta phải tính đến những cuốn tiểu thuyết mà cả nhân loại đều cho là hay và từ đời này sang đời khác.

Nếu không đem những sách phổ biến nhất và lâu bền nhất của nhân loại thì biết lấy gì làm chuẩn đích cho cái hay.

Tôi cho bức tranh này đẹp, cuốn sách này hay, một ông khác lại cho là bức tranh ấy xấu, cuốn sách ấy xoàng, hai người cứ ngồi cãi nhau đến già đời cũng không phân biệt ai phải ai trái. (Nếu bàn về triết lý cái hay cái đẹp thì còn rắc rối nữa: tại sao hoa hồng lại đẹp và con cóc xấu? Sao con cóc lại không đẹp? Nhưng ở đây, không muốn bàn về triết lý).

Vậy tôi lấy làm chuẩn đích những cuốn ra đời từ hai ba trăm năm trước và gần nhất là cách đây độ ba mươi năm.

Riêng ở Việt Nam tôi đem ra cuốn tiểu thuyết bằng thơ Kim Vân Kiều. Đa số người Việt Nam và đời nọ đến đời kia đều cho là hay. (Nhưng vì viết bằng thơ, dịch ra tiếng nước ngoài cái hay của thơ không còn mấy, nên cuốn Kiều ít có tánh cách quốc tế). Tôi không đem ra những tiểu thuyết gần đây vì những cuốn đó chưa có sự thử thách của thời gian.

.

Vâng, ông còn nói rất nhiều rất nhiều đằng sau nữa, nhưng xin nhường lại cho những bạn có hứng thú. Trình PR của tôi còn nghèo nàn lắm, chẳng biết có ai đọc không nữa đây. *cười ngất*

.

Review gì thì cũng đã review (mặc dù toàn nói nhảm không), nhưng mà, tin tôi đi, hãy cứ đọc “Viết và đọc tiểu thuyết” của Nhất Linh, rồi bạn sẽ không thất vọng đâu. 😉

.

Đêm an lành, mọi người. ❤

.

Advertisements

5 thoughts on “[Review] [30.12.12] ‘Viết và đọc tiểu thuyết’ với Nhất Linh – Hãy đọc nếu bạn muốn hiểu ‘văn’ nghĩa là gì.

        1. Tử Lăng Tác giả bài viết

          Ngoài Thạch Lam ra thì bây giờ sách của 3 người còn lại trong Tự Lực văn đoàn rất ít được xuất bản nữa, mình nghĩ nếu bạn muốn tìm thì chỉ có thể tìm ở cửa hàng sách cũ thôi.

Hump...

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s